Türkiye’de aile ikamet izni almak için destekleyiciyle aile bağını kanıtlamak, evlilik veya çocukların doğumuna ilişkin yasallaştırılmış belgeleri hazırlamak, e-İkamet üzerinden online başvuru yapmak ve göç idaresindeki randevuya katılmak gerekir. Destekleyici genellikle Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı, Mavi Kart sahibi, geçerli ikamet izni veya çalışma izni bulunan yabancı olabilir; ancak adres, gelir ve aile için sigorta şartlarını karşılaması gerekir.
Aile ikameti, başvuru sahibinin kalış gerekçesinin turizm, eğitim veya kendi çalışması değil; Türkiye’de yasal olarak ikamet eden bir kişiyle aile bağı olduğu durumlarda eşler ve çocuklar için uygundur. Şunu anlamak önemlidir: göç idaresi yalnızca başvuru formunu değil, evliliğin gerçekliğini, çevirilerin doğruluğunu, çocuk için diğer ebeveynin muvafakatini ve destekleyicinin aile bireylerini geçindirme yeterliliğini de kontrol eder.
Adım 1: Kimin destekleyici olabileceğini kontrol edin
İlk adım, yakınınızın aile ikamet izni için destekleyici olma hakkına sahip olup olmadığını belirlemektir. Türkiye’de bu kişi Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı, Mavi Kart sahibi, geçerli ikamet izni bulunan yabancı, çalışma izni sahibi kişi ve ayrıca uluslararası koruma altındaki belirli kategorilerdeki kişiler olabilir. Eşler için dayanak geçerli bir evlilik, çocuklar için ise akrabalık bağı, reşit olmama ya da kendi geçimini sağlayamayacak durumdaki yetişkin çocuk söz konusuysa bakmakla yükümlü olunan kişi statüsüdür.
Bu aşamada destekleyicinin belgelerini kontrol edin: kimlik, ikamet kartı veya çalışma izni, adres kaydı, gelir kanıtı ve sağlık sigortası. Devlet harçlarının ve ikamet kartı bedelinin tutarı tüm başvuru sahipleri için evrensel olarak sabit değildir: vatandaşlığa, talep edilen izin süresine bağlıdır ve sistem veya vergi veznesi tarafından hesaplanır. Destekleyici yabancı ise aile ikamet izninin süresi de destekleyicinin yasal statü süresini aşmamalıdır.
Adım 2: Evliliği veya akrabalık bağını hatasız şekilde kanıtlayın
Eşler için temel belge evlilik belgesi, çocuklar için ise ebeveynlerin belirtildiği doğum belgesidir. Belge Türkiye dışında düzenlenmişse genellikle apostil veya konsolosluk tasdiki, ardından Türkçe çeviri ve çevirinin noter onayı gerekir. Yasallaştırma zincirinde hata yapmamak için başvuru için apostil, çeviri ve belge yasallaştırması hakkındaki yazımıza bakabilirsiniz.
Çocuklar için, diğer ebeveyn çocukla birlikte başvuru yapmıyorsa onun muvafakatini veya velayet, boşanma, ebeveynlik haklarının kaldırılması ya da ebeveynin ölümüne ilişkin belgeleri önceden hazırlamak özellikle önemlidir. Göç idaresi, çocuğun Türkiye’de başvuru yapan ebeveyn veya destekleyiciyle yaşama hakkına gerçekten sahip olup olmadığına dikkat eder. Pasaport, evlilik belgesi ve doğum belgesindeki soyadları farklıysa soyadı değişikliğini açıklayan belgeleri, örneğin evlilik belgesi veya isim değişikliği belgesini hazırlayın.
Adım 3: Başvuruyu e-İkamet üzerinden yapın
Aile ikamet izni başvurusu e-İkamet sistemi üzerinden online olarak yapılır. Formda izin türünü seçmek, başvuru sahibinin ve destekleyicinin bilgilerini, ikamet adresini, talep edilen ikamet izni süresini ve iletişim bilgilerini belirtmek gerekir. Online başvurunun mantığına zaten aşinaysanız, e-İkamet üzerinden başvuru yapma ve randevuya hazırlanma konusundaki rehberle karşılaştırma yapmak faydalı olacaktır; çünkü belge paketi farklı olsa da sistemin temel işleyişi benzerdir.
Uzatma veya aile temeline geçiş söz konusuysa başvuruyu yasal kalış süresi ya da mevcut ikamet izni sona ermeden önce yapın. Form doldurulduktan sonra sistem başvuruyu oluşturur ve ile göre randevu tarihi verir veya belgelerin teslimine ilişkin talimatlar sunar. Harçlar ve kart bedeli, sistem tarafından oluşturulan bilgiler doğrultusunda mevcut resmi kanallar üzerinden ödenir; makbuzlar saklanmalı ve dosyaya eklenmelidir.
Adım 4: Eşler ve çocuklar için belge dosyasını hazırlayın
Dosya üç şeyi göstermelidir: başvuru sahibinin kimliği, destekleyiciyle aile bağı ve destekleyicinin yaşam koşullarını sağlama kapasitesi. Uygulamada hatalar çoğunlukla yabancı evlilik belgesinin eksik yasallaştırılmasından, diğer ebeveynin muvafakatinin bulunmamasından, güncel olmayan adresten veya gerekli dönemi kapsamayan sigortadan kaynaklanır. Randevu öncesinde kopyaların okunaklı olduğundan, çevirilerin asıllarla uyumlu olduğundan ve isimler ile doğum tarihlerinin tutarlı şekilde yazıldığından emin olun.
Aile ikameti için genellikle aşağıdaki dosya hazırlanır; ancak kesin liste her zaman ilinizdeki Göç İdaresi’nin ve başvuru türünüzün şartlarıyla karşılaştırılmalıdır:
- e-İkamet başvuru formu, başvuru sahibi veya yasal temsilci tarafından çıktısı alınmış ve imzalanmış olmalıdır.
- Başvuru sahibinin pasaportu ve bilgi, vize, giriş damgası ve geçerlilik süresini gösteren sayfaların kopyaları.
- Biyometrik fotoğraflar, göç idaresinin şartlarına uygun olmalıdır.
- Evlilik belgesi eşler için; gerekiyorsa apostilli, çevirili ve noter onaylı şekilde.
- Çocuğun doğum belgesi, ebeveyn bilgileriyle birlikte; Türkiye dışında düzenlenmişse yine yasallaştırılmış ve çevrilmiş olmalıdır.
- Diğer ebeveynin muvafakati veya çocuk her iki ebeveynle birlikte başvurmuyorsa velayete ilişkin belgeler.
- Destekleyicinin belgesi: Türkiye Cumhuriyeti kimliği, Mavi Kart, ikamet kartı veya çalışma izni.
- Destekleyicinin gelir kanıtı, örneğin maaş yazısı, vergi belgeleri, banka hesap dökümleri veya diğer resmi kanıtlar.
- Sağlık sigortası, belirli başvuru sahibi ve ikamet süresi için gerekiyorsa.
- Adrese ilişkin belgeler: kira sözleşmesi, tapu, adres kaydı veya başka bir destekleyici belge.
- Ödeme makbuzları, devlet harçları ve ikamet kartı bedeli için.
Dosyada yabancı belgeler varsa çeviriyi son güne bırakmayın: noter aslı, apostili ve isimlerin Latin harfleriyle doğru yazımını talep edebilir. Göç idaresi eksik belge isterse, bu belgeler kurumun belirlediği süre içinde sunulmalıdır; talebin dikkate alınmaması halinde başvuru değerlendirmeye alınmayabilir. Bu nedenle her aile bireyi için ayrı bir kontrol listesi hazırlamak daha doğru olur.
Eş, çocuk ve destekleyici için ayrı ayrı ne hazırlanmalı
Eş için temel vurgu evliliğin hukuka uygunluğu ve destekleyicinin statüsüdür. Evlilik Türkiye dışında yapılmışsa belge Türk kurumlarında kullanılabilir olmalıdır: apostil veya yasallaştırma, Türkçe çeviri ve noter onayı gerekir. Destekleyici eş yabancıysa ayrıca ikamet izninin süresi, adresi, geliri ve aile üyelerine destekleyici olma hakkı kontrol edilir.
Çocuk için belge seti daha geniştir; çünkü göç idaresi yalnızca akrabalık bağını değil, ebeveynlerin haklarını da değerlendirir. Diğer ebeveynin muvafakati çoğu zaman kritik nokta haline gelir; özellikle ebeveynler boşanmışsa, farklı ülkelerde yaşıyorsa veya çocuk Türkiye’ye yalnızca ebeveynlerden biriyle giriş yapıyorsa. Tartışmalı durumlarda mahkeme kararlarını, velayet belgelerini ve noter onaylı muvafakatnameleri çevirileriyle birlikte önceden hazırlamak daha iyidir.
- Eş için: pasaport, fotoğraf, form, evlilik belgesi, destekleyici belgeleri, sigorta, adres, gelir, makbuzlar.
- Çocuk için: pasaport, fotoğraf, form, doğum belgesi, ebeveyn belgeleri, diğer ebeveynin muvafakati veya velayet, gerekiyorsa sigorta, adres, makbuzlar.
- Destekleyici için: kimlik veya ikamet izni, gelir kanıtı, adres kaydı, konuta ilişkin belgeler, talep edilirse güvenilirliğe dair belgeler.
Adım 5: Randevuya katılın ve sonucu takip edin
Randevuda başvuru sahibi ve kural olarak destekleyici, aile bağını, adresi ve ikamet gerekçesini doğrulamaya hazır olmalıdır. Görevli evlilik, birlikte yaşama, çocuklar, gelir ve gelir kaynağı hakkında sorular sorabilir. Reşit olmayanlar için belgeleri ebeveyn veya yasal temsilci imzalar; çocuğun şahsen bulunması ise ilgili müdürlüğün uygulamasına ve randevu talimatlarına bağlıdır.
Belgeler teslim edildikten sonra başvuru göç idaresi tarafından incelenir ve sonuç resmi kanallar üzerinden takip edilir. Onay alınırsa ikamet kartı PTT aracılığıyla adrese gönderilir veya kurumun belirttiği prosedüre göre teslim edilir. İkamet izni alındıktan sonra adres bilgilerinin zamanında düzenlenmesi önemlidir; bu konuda daha fazla bilgi için ikamet izni aldıktan sonra Türkiye’de adres kaydı hakkındaki yazımızı okuyabilirsiniz.
Başvuru öncesinde nelere dikkat edilmeli
En sık yapılan hata, aile ikamet iznini otomatik bir hak olarak görmektir. Evlilik veya çocuk sahibi olmak gerçekten bir dayanak oluşturur; ancak göç idaresi kanundaki şartlara uygunluğu kontrol eder: gelir, adres, sigorta, belgelerin gerçekliği ve verilerde çelişki olmaması. Evliliğin gerçekliği konusunda şüpheler veya belgelerde uyumsuzluklar varsa başvuru daha ayrıntılı incelenebilir.
İkinci risk alanı yanlış dayanak seçmektir. Örneğin eşlerden biri Türkiye’de çalışıyorsa, bazı durumlarda çalışma iznini yasal kalış için bağımsız bir dayanak olarak değerlendirmek daha mantıklı olabilir; bu konuda daha fazla bilgi için Türkiye’de çalışma izninin yasal kalış dayanağı olması hakkındaki yazımıza bakabilirsiniz. Ayrıca süresi geçmiş pasaportla, güncel olmayan adresle veya ismin pasaporttakinden farklı yazıldığı çevirilerle başvuru yapılmamalıdır.
ESG Consulting yorumu
ESG Consulting olarak aile başvurularında her zaman formdan değil, aile zincirinin kontrolünden başlarız: destekleyici kim, bağı hangi belgeler kanıtlıyor, belge nerede düzenlenmiş ve diğer ebeveynin muvafakati var mı. Bu yaklaşım zayıf noktaları önceden görmeyi ve sorunu randevuya taşımamayı sağlar. Özellikle çocuk belgelerini dikkatle kontrol ederiz; çünkü ek talepler en sık bu belgelerle ilgili ortaya çıkar.
ESG Consulting, 6 yılı aşkın deneyime sahip Türkiye merkezli bir göç ve hukuk danışmanlığı şirketidir. Müşterilerimize Rusça, Türkçe ve İngilizce olarak ikamet, vatandaşlık, çalışma izinleri, gayrimenkul ve kurumsal konularda destek veriyoruz. Tavsiyemiz basit: aile ikamet izni bir formaliteler seti olarak değil, hukuki bir dosya olarak hazırlanmalıdır.
Sıkça sorulan sorular
Türkiye’de aile ikamet iznini kimler alabilir?
Aile ikamet iznini yabancı eş, reşit olmayan çocuklar ve destekleyicinin veya eşinin bazı bakmakla yükümlü olduğu çocukları alabilir. Dayanak; evlilik, doğum, velayet veya bakmakla yükümlülüğe ilişkin resmi belgelerle kanıtlanmalıdır.
Turistik ikamet izni olan bir yabancı destekleyici olabilir mi?
Evet, geçerli ikamet izni olan bir yabancı, göç idaresinin şartlarını karşılıyorsa destekleyici olabilir. Uygulamada statüsünün süresi, adresi, geliri, sigortası ve aile bireylerini geçindirme kapasitesi kontrol edilir.
Evlilik belgesine apostil yaptırmak gerekir mi?
Evet, belge Türkiye dışında düzenlenmişse ve ilgili ülke apostil sistemine dahilse genellikle apostil gerekir. Ardından belge Türkçeye çevrilir ve kurum farklı bir usul belirtmedikçe noterde onaylatılır.
Çocuk için diğer ebeveynin muvafakati gerekir mi?
Evet, çocuk her iki ebeveynle birlikte başvurmuyorsa genellikle diğer ebeveynin muvafakati gerekir. Muvafakat yerine velayet belgeleri, mahkeme kararı veya çocuğun ikamet hakkını doğrulayan başka bir resmi belge uygun olabilir.
Türkiye’de aile ikamet izni ne kadar tutar?
Maliyet, başvuru sahibinin vatandaşlığına, talep edilen ikamet izni süresine ve başvuru sırasında hesaplanan resmi harçlara bağlıdır. Giderlere ayrıca çeviri, noter, sigorta ve belgelerin yasallaştırılması da dahil olabilir.
Aile ikameti uzatılabilir mi?
Evet, aile bağı ve destekleyicilik şartları devam ettiği sürece aile ikameti uzatılabilir. Uzatma başvurusu mevcut kartın süresi dolmadan önce ve güncellenmiş belgelerle yapılmalıdır.
